امروز میخوایم در مورد یه ایده معرکه حرف بزنیم که میتونه نحوه اجرای استراتژیهاتون رو متحول کنه. حتماً شنیدین که هزاران کتاب و دوره در مورد استراتژی و برنامهریزی وجود داره، از OKR گرفته تا استراتژیهای اقیانوس آبی و انواع پاداشها. اما واقعیت اینه که خیلی از اینها، بیشتر شبیه “نمک روی سالاد” هستن؛ یعنی تاکتیکهای مفیدی هستن، ولی “غذای کامل” نیستن که بتونن اجرای استراتژی پایدار در مقیاس بزرگ رو تضمین کنن.
پس “غذای کامل” چیه؟
چیزی که منابع ما به عنوان “غذای کامل” برای اجرای استراتژی پایدار معرفی میکنن، مدل جدید رهبری تیم هست. این مدلیه که نویسنده خودش در کار مشاوره توسعه داده و استفاده میکنه و نتیجهاش اینه که “مطمئنترین مسیر برای اجرای سریعتر استراتژی و زندهکردن سریع ساختار جدید” هست. تازه، یکی از مدیران عامل بعد از فقط سه هفته کار با این مدل گفته: “این جلسات جدید، فوقالعاده هستن!”. این مدل، نقش رئیس اجرای استراتژی رو خیلی، خیلی آسونتر میکنه و زمان جلسات رو کاهش میده.
راز موفقیت این مدل کجاست؟
راز اصلی در مفهوم “شکاف-همگرایی” (Fusion-Fission) نهفته هست. برای اینکه راحتتر متوجه بشیم، بیاید یه نگاهی به کندوی عسل بندازیم. کندوی عسل یه سیستم فوقالعاده مولد و سازگار هست که بیش از 30 میلیون سال قدمت داره. چطور کار میکنه؟
شکاف (Fusion): زنبورها به دنبال اطلاعات جدید، مثل شهد یا گرده، به محیط اطراف پراکنده میشن. حتی زنبورهای “کاوشگر” هم هستن که دنبال اطلاعات کاملاً جدید میگردن.
همگرایی (Fission): زنبورها برمیگردن به کندو و اطلاعاتشون رو به اشتراک میذارن. این کار باعث ایجاد یک آگاهی مشترک در مورد فرصتها و تهدیدها در کل کندو میشه. وقتی اطلاعات کافی جمع شد، کندو درگیر یه فرآیند تصمیمگیری جمعی میشه. بعد از تصمیمگیری، هر زنبور دوباره به نقشش در کندو یا در مزرعه برمیگرده.
این چرخه “شکاف-همگرایی” نه تنها در کندوی عسل، بلکه در تمام سیستمهای پیچیده سازگار موفق، مثل بدن انسان (تنفس، سیستم حسی-مغزی-رودهای) هم وجود داره.
این مدل چطور در کسبوکار شما اعمال میشه؟
مدل رهبری تیم به همین شکل عمل میکنه. شما هر هفته تعداد قابل توجهی از روسای عملکردی (تیم رهبری) رو دور هم جمع میکنید. هدف اینه که اونها اطلاعات کیفی و کمی رو بررسی کنن. با کمک تسهیلکنندهها، این افراد یک آگاهی مشترک در مورد فرصتها و تهدیدهای داخلی و خارجی ایجاد میکنن. سپس، این تیم تصمیمات کلیدی رو میگیره، مسئولیتها رو مشخص میکنه و در نهایت، هر کسی مسئولیت اجرای نقشش رو به عهده میگیره و دوباره “شکاف” پیدا میکنه.
ویژگیهای یک تیم رهبری اثربخش:
اندازه تیم: یک تیم رهبری ایدهآل حدود دوازده عضو داره. اگر تعدادشون بیشتر بشه، قانون کاهش بازده سرمایهگذاری شروع به تأثیرگذاری میکنه.
اعضا: باید شامل تعداد قابل توجهی از مدیران ارشد عملیاتی با استعدادهای مناسب، شامل مهارتها، تجربه، انطباق فرهنگی و همسو با نقشهایشان با ساختار جدید باشن.
تسهیلگر: نکته حیاتی اینجاست: این جلسه باید توسط فردی غیر از رئیس اجرای استراتژی (CEO) تسهیل بشه. این کار به رئیس اجازه میده روی نقش اجرای استراتژی تمرکز کنه.
ریتم جلسات: جلسات تیم رهبری باید هفتگی برگزار بشن. این جلسات تکراری، معمولاً بعدازظهر یا صبح حدود نصف روز طول میکشن و شامل یک استراحت هدفمند 15 دقیقهای در وسطشون هستن.
حذف جلسات اضافه: خیلی مهمه که جلسات دیگه که صرفاً محتوا و اهداف جلسات تیم رهبری رو تکرار میکنن، حذف بشن. این کار باعث میشه زمان، که باارزشترین دارایی ماست، به هدر نره.
دستور کار: نویسنده پیشنهاد میکنه از یک فرآیند 6 مرحلهای اصلاح شده از “بازنگری چابک” (Agile Retrospective) استفاده بشه:
1.آمادهسازی صحنه: زمینهسازی برای جلسه.
2.جمعآوری دادهها: جمعآوری اطلاعات مرتبط.
3.ایجاد بینش: تحلیل دادهها و کشف الگوها.
4.تصمیمگیری: تصمیمگیری در مورد اقدامات لازم.
5.ایجاد برنامه عملیاتی: طراحی چگونگی اجرای تصمیمات.
6.تقویت: اطمینان از پیگیری و تقویت اقدامات.
چرا اینقدر مهمه که درست انجام بشه؟
این فرآیند به رئیس اجرای استراتژی اجازه میده تا وضوح بینظیری در مورد تناسب نقش هر رئیس عملکردی داشته باشه. منابع ما حتی به نقل قول معروف “جیم کالینز” (استاد مدیریت) اشاره میکنن که میگه: “آیا با دانستن آنچه اکنون میدانید، با اشتیاق اعضای تیم رهبری خود را دوباره استخدام میکنید؟”. اگر جواب “نه” هست، باید اون فرد رو کنار بگذارید و به دنبال جایگزین باشید. این فرآیند به شما کمک میکنه با وضوح کامل بفهمید که آیا رهبر فعلی مناسب هست یا نه.
اگر این کار به خوبی انجام بشه و توسط یه تسهیلگر قوی هدایت بشه، تیم رهبری به سرعت یک ریتم کارآمد و مؤثر برای جلسات ایجاد میکنه که میتونه به بقیه سازمان هم سرایت کنه. این مدل به شما اجازه میده که سازمان رو با شرایط متغیر سازگار کنید، اختیارات رو تفویض کنید، تضادهای بین کوتاهمدت و بلندمدت رو مدیریت کنید و استقلال رو تا حداکثر حد ممکن در سازمان گسترش بدید.
پس، به جای اینکه فقط روی تاکتیکها تمرکز کنید، روی “غذای کامل” یعنی مدل جدید رهبری تیم سرمایهگذاری کنید و ببینید چطور میتونه استراتژیهای شما رو به واقعیت تبدیل کنه!
موفق باشید!